موازی کاری در اکشتافات معدنی، امری خوب یا بد؟

شرکت‌های دولتی که در ارتباط با معدن و صنایع معدنی فعالیت می‌کنند و از طرفی بنیه مالی بالایی دارند این اجازه را به خود می‌دهند تا عملیات اکتشاف را درمقیاس‌های مختلف انجام دهند و این در حالی است که متولی در این امر مهم معدنی نداریم و سازمان‌ها دولتی و نیمه خصوصی و حتی انرژی هسته هم اکنون در حال اکتشافات هستند.

به همین علت گفت‌وگویی با آیدین زینال زاده زاده کارشناس اکتشافات معدن وزارت صمت انجام شد که در ادامه می‌توانید این گزارش را بخوانید:

کمبود بودجه بلای جان سازمان زمین شناسی

زینال زاده درباره موازی کاری در اکتشافات معادن گفت: این بحث همواره مطرح بوده و اکنون نیز هست و امیدواریم که در آینده نباشد. ما از یک طرف سازمان زمین شناسی را داریم که در اکشتافات دستی دارد، و خیلی هم خوب است که سازمانی همانند زمین شناسی متولی امر اکتشافات باشد، چون اول کار زمین شناسی را انجام می‌دهد و بعد می‌تواند کار اکتشاف را انجام دهد.

اما متاسفانه سازمان زمین شناسی به علت کمبود بودجه نتوانست پروژه‌های اکتشافی را آن طور که باید به نتیحه برساند و در نتیجه سازمان توسعه‌ای مثل ایمیدرو که بودجه کافی را نیز داشت، آمد و ریسک اکتشاف را پذیرفت، و این باعث موازی کاری با سازمان زمین شناسی شد.

وی در مورد همکاری این دو سازمان در منطقه سنگان گفت: در مقطعی در منطقه سنگان بخاطر آنکه موضوع اکتشاف راکد مانده بود و به بن بست رسیده بود، ‌ایمیدرو و سازمان زمین شناسی با یکدیگر همکاری کردند، بدین شکل که ایمیدرو تامین بودجه را بر عهده گرفت و سازمان زمین شناسی عهده دار تامین نیروی انسانی شد و این یک همکاری موفقی بود و می‌توان امیدوار بود که اگر با برنامه‌ریزی پیش برود مجدد همچین اتفاقی رخ خواهد داد.

زینال زاده تصریح کرد: اما شرکت هایی همانند شرکت مس و شرکت تهیه و تولید که دولتی محسوب می‌شوند و یا شرکت‌های نیمه دولتی که بخش اکتشاف معادن آنها نیز فعال هستند نیز در بخش اکتشاف فعال هستند و سبب موازی کاری هایی با ارگان‌های دیگر می‌شوند.

گره کور در اکتشافات

وی افزود: از طرفی هم نمی‌توانیم بگویم که فقط باید یک متولی اکتشاف داشته باشیم و معتقدیم هرکس که توانایی فنی و مالی و تجربی داشته باشد، عملا می‌تواند کار اکتشاف را انجام دهد. ‌از طرف دیگر این همه موازی کاری دارد انجام می‌گیرد و متولی اکتشاف در کشور مشخص نیست، که این هم حرف درستی است و این باعث ایجاد گره کور شده است اما به نظر بنده باید دنبال متولی اکتشاف بودن نگردیم، بلکه باید تعاریف خود را از متولی اکتشاف مشخص کنیم.

کارشناس اکتشافات وزارت صمت درباره مراحل اکتشاف اظهار کرد: اکتشاف چهار مرحله دارد: ۱. شناسایی، ۲. پی جویی، ۳. اکتشاف عمومی، ۴. اکتشاف تفصیلی. ما می‌توانیم هرکدام از این چهار مرحله را متولی خاصی برایش درنظر بگیریم، بطور مثال سازمان زمین شناسی متولی شناسایی و پی جویی شود و ایمیدرو و بقیه سازمان‌ها در بخش دیگر فعالیت کنند.

وی ادامه داد: فقط ما نیستیم که به عنوان حاکمیت معدن که در حوزه مواد معدنی کار می‌کنیم و سیاست‌گذاری می‌کنیم، جدیدا سازمان انرژی اتمی نیز وارد بحث اکتشاف و معدنکاری شده است، به این بهانه که بعضی از مواد معدنی و با برخی از مواد پرتو زا اختلاط دارند.

ورود سازمان انرژی اتمی به اکتشافات معدنی

زینال زاده ادامه داد: متاسفانه شاهد این هستیم که سازمان انرژی اتمی مخالفت هایی با معدنکاران می‌کند، ‌به عنوان مثال اکنون در استان یزد حدود ۵۰ هزار تن دپوی سنگ آهن را می‌خواهد به مزایده بگذارد به این بهانه که معدن مذکور داری مواد پرتو زاست و این سنگ آهن با مواد پرتوزا مخلوط است و بهره‌برداری معدنی از آن اشتباه است و بدون آنکه پروانه بهره پرداری بگیرد ۵۰ هزار تن سنگ آهنی که متقاضی معدن دارد را استخراج کرده و می‌خواهد با بالاترین قیمت به فروش برساند، حالا این سوال مطرح می‌شود که اگر این سنگ آهن پرتوزایی دارد به چه علت می‌خواهد آن را بفروشد؟

کارشناس اکتشافات وزارت صنعت، معدن و تجارت در پایان اظهار کرد: عمده مشکلات ما در بحث اکتشاف این است که هرکس و هر سازمانی می‌خواهد هرچه زور دارد را بزند تا وارد حوزه اکتشاف شود تا هرچه سریعتر به بهره‌برداری و فروش برسد و ما در این مورد نیاز به یک متولی داریم که تعیین کند که کدام سازمان باید چکار کند.