کمبود سوخت یکیاز مسائل جدیای بوده که تردد روزمره فعالان معدنی را با مشکل مواجه کرده است. مساله این است که فاصله زیاد دفاتر معادن از جادههای اصلی و محدودیت دسترسی بهبنزین آزاد باعث شده سهمیه معمول، پاسخگوی نیاز ماشین آلات نباشد که ناچارند روزانه گاهی صدها کیلومتر را طی کنند. مشکل آنجایی حاد میشود که سهمیه بنزین خودروهای مورد استفاده فعالان معدنی گاهی در کمتر از یک هفته بهپایان میرسد و نبود بنزین آزاد در جایگاهها تامین سوخت را بهیکیاز گلوگاههای جدید فعالیت در معادن تبدیل کرده است.
اینمساله در استانهای مرزی ازجمله خراسانجنوبی و سیستانوبلوچستان نمود جدیتری دارد؛ مناطقی که در آنجا نهتنها فاصله میان مراکز جمعیتی و معادن بیشتر است بلکه دسترسی بهسوخت آزاد نیز محدودتر و پرهزینهتر گزارش میشود. در چنین شرایطی تامین بنزین از مسیرهای غیررسمی یا با قیمتهای بالا، هزینه فعالیت معدنی را افزایش میدهد و در نهایت میتواند بر روند تولید اثر منفی بگذارد.
اهمیت این موضوع از آن جهت بیشتر است که معدن یکی از بخشهای مهم اقتصادی در کشور محسوب میشود و بخش قابلتوجهی از اشتغال و فعالیتهای اقتصادی مناطق کمتر برخوردار بهتداوم فعالیت این عرصه وابسته است. حالا اختلال در سادهترین نیازهای زیرساختی از جمله سوخت مورد نیاز برای تردد، میتواند فعالیت مجموعههایی را تحت فشار قرار دهد که در نقاط دورافتاده سرمایهگذاری کرده و با هزینههای بالای حملونقل، نیروی انسانی و زیرساخت مواجهاند.
در واکنش بهاین وضعیت، خانه معدن خراسانجنوبی رایزنیهایی را با شرکت پخش فرآوردههای نفتی آغاز کرده تا خودروهای مورد استفاده فعالان بخش معدن شناسایی شده و برای آنها سهمیهای متناسب با شرایط کاری در نظر گرفته شود. براساس مذاکرات اولیه، قرار است خودروهای سواری و وانتهایی که برای تردد میان دفاتر، محل سکونت و محدودههای معدنی مورد استفاده قرار میگیرند پس از احراز فعالیت معدنی در فهرستی بهشرکت پخش معرفی شوند. هرچند این طرح هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد اما اصل موضوع نشان میدهد سیاستهای عمومی سهمیهبندی سوخت، بدون درنظرگرفتن تفاوت شرایط جغرافیایی و نوع فعالیت اقتصادی میتواند برای برخی بخشها بهمانعی بزرگ تبدیل شود. نکته مهم این است که تداوم فعالیت معادن در استانهای پهناور و کمبرخوردار بیش از هر چیز نیازمند سیاستهای متناسب با واقعیت میدان است؛ سیاستهایی که محدودیتهای زیرساختی مناطق معدنی را بهرسمیت بشناسد و هزینه فعالیت در این مناطق را بیش از این افزایش ندهد.
کمبود بنزین فعالیت معادن را بهچالش کشید
علیرضا عابدی، نایبرییس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند در این خصوص به«جهانصنعت» گفت: بهدلیل فاصله زیاد معادن از مراکز جمعیتی و محدودیت دسترسی بهبنزین آزاد، با مشکلات جدی در تامین سوخت خودروهای مورد استفاده برای تردد بهمحدودههای معدنی مواجه شدهاند؛ موضوعی که خانه معدن استان را بهرایزنی با مسوولان شرکت پخش فرآوردههای نفتی برای اختصاص سهمیه ویژه بهاین بخش واداشته است. او با اشاره بهشرایط خاص فعالیتهای معدنی گفت: سهمیهای که برای کارت سوخت خودروها در نظر گرفته شده عمدتا متناسب با ترددهای معمول و درونشهری بوده درحالیکه شرایط فعالیت در بخش معدن کاملا متفاوت است.
وی گفت: بسیاری از فعالان معدنی بهدلیل فاصله محل فعالیت خود از مراکز جمعیتی ناچارند روزانه چندصدکیلومتر مسیر طی کنند و مجموع تردد آنها درطول یک ماه گاه بهچندهزارکیلومتر میرسد. طبیعی است که در چنین شرایطی سهمیه معمول کارت سوخت خودرو پاسخگوی نیاز آنها نباشد.
آغاز رایزنی برای اختصاص سهمیه ویژه سوخت
نایبرییس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند افزود: با توجه بهمحدودیتهایی که در تامین بنزین بهوجود آمده خانه معدن خراسانجنوبی مذاکرات اولیهای را با مسوولان شرکت پخش فرآوردههای نفتی استان آغاز کرده و مکاتبات لازم نیز در این زمینه انجام شده است. وی ادامه داد: براساس مذاکرات صورتگرفته قرار است فعالان معدنی که عضو خانه معدن هستند و فعالیت معدنی آنها مورد تایید قرار میگیرد شناسایی شوند. خودروهای مورد استفاده آنها برای تردد میان دفاتر، محل سکونت و محدودههای معدنی اعم از خودروهای سواری بنزینسوز و وانتها پساز بررسی در فهرستی بهشرکت پخش فرآوردههای نفتی معرفی شوند. به گفته وی، درصورت نهاییشدن توافقها سهمیه کارت سوخت این خودروها برای پاسخگویی بهبخشی از نیاز تردد فعالان معدنی افزایش خواهد یافت. عابدی تاکید کرد: این موضوع هنوز در مراحل اولیه مذاکره قرار دارد اما با توجه بهضرورت شناسایی فعالان واقعی بخش معدن، خانه معدن مسوولیت احصا و تایید این افراد و خودروهای مورد استفاده آنها را بر عهده گرفته است. وی ابراز امیدواری کرد با تکمیل این فرآیند بخشی از مشکلات مربوط بهتامین سوخت خودروهای فعال در محدودههای معدنی برطرف شود.
سهمیه فعلی متناسب با مسافتهای معدنی نیست
نایبرییس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند با تشریح دلایل شکلگیری این مشکل گفت: سهمیهبندی بنزین از سالهای گذشته وجود داشته و در کارت سوخت خودروها سهمیههایی با نرخهای مختلف پیشبینی شده است. پیش از این نیز افراد میتوانستند مازاد نیاز خود را با استفاده از کارتهای سوخت موجود در جایگاهها تامین کنند. وی افزود: با افزایش محدودیتها دسترسی بهسوخت در بسیاری از نقاط کاهش یافته و افراد بیشتر بهسهمیه موجود در کارت شخصی خودرو وابسته شدهاند. این سهمیه در شرایط عادی شاید برای ترددهای شهری کافی باشد اما برای فعال معدنی که محل کارش دهها یا صدها کیلومتر با محل سکونت یا دفتر اداری فاصله دارد جوابگو نیست. عابدی گفت: در برخی موارد سهمیه کارت سوخت فعالان معدنی در کمتر از یک هفته بهپایان میرسد و درصورتیکه جایگاه نیز کارت آزاد در اختیار نداشته باشد تامین بنزین بهیک مشکل جدی تبدیل میشود.
هزینه سنگین تامین آزاد بنزین برای معادن
نایبرییس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند با بیان اینکه کمبود سوخت بر هزینههای فعالیت معدنی اثر مستقیم گذاشته، اظهار کرد: در برخی مناطق مرزی ازجمله سیستانوبلوچستان و خراسانجنوبی، تامین آزاد بنزین با دشواری بسیار و با قیمتهای غیرمتعارف انجام میشود و حتی گزارشهایی از عرضه بنزین در گالنهای ۲۰لیتری با قیمتهای بسیار بالا وجود داشته است. عابدی افزود: طبیعی است ادامه چنینشرایطی فعالیت معادن را که یکی از بخشهای پیشران اقتصاد محسوب میشوند تحت تاثیر قرار دهد. زمانی که مدیر، کارشناس یا نیروی انسانی یک مجموعه نتواند بهراحتی خود را بهمحل فعالیت معدنی برساند مشکلات متعددی در روند تولید و فعالیت اقتصادی ایجاد خواهد شد. وی ادامه داد: همینمساله باعث شد خانه معدن خراسانجنوبی بهموضوع ورود کند و مشکلات موجود را با مسوولان شرکت پخش فرآوردههای نفتی و مدیران اقتصادی استان در میان بگذارد. مکاتبات لازم نیز انجام شده و امیدواریم بتوان سهمیهای هرچند محدود برای فعالان واقعی بخش معدن اختصاص داد تا بخشی از مشکلات موجود کاهش یابد.
محدودیت سوخت در استانهای مرزی جدیتر است
نایبرییس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند با بیان اینکه مشکل تامین بنزین تنها بهخراسانجنوبی محدود نیست، گفت: این معضل در بخشهایی از کشور وجود دارد اما شرایط استانهای مرزی بهویژه خراسانجنوبی و سیستانوبلوچستان دشوارتر است. عابدی افزود: با ورود بهبرخی استانهای دیگر دسترسی بهکارت سوخت جایگاهها بیشتر است و شدت مشکل کاهش پیدا میکند. در شهرها و استانهای بزرگ نیز این محدودیت کمتر احساس میشود اما مناطق کمبرخوردار با مشکلات بیشتری مواجه هستند. وی اظهار کرد: خراسانجنوبی استانی پهناور با فاصله زیاد میان مراکز جمعیتی و محدودههای معدنی است و همین ویژگی سبب میشود موضوع سوخت برای فعالان اقتصادی این استان اهمیتی دوچندان داشته باشد.
تداوم فعالیت معدنی نیازمند حمایت زیرساختی است
عابدی با تاکید بر ضرورت توجه بیشتر بهاستانهای کمبرخوردار گفت: مردم و فعالان اقتصادی خراسانجنوبی باوجود تمام محدودیتها فعالیت خود را ادامه دادند اما انتظار میرود دولت در تامین زیرساختهای مورد نیاز این مناطق توجه بیشتری داشته باشد. وی افزود: تلاش ما این است که از طریق گفتوگو و تعامل با مدیران، مسائل و مشکلات بخش معدن را منعکس کنیم. در شرایطی که کشور با فشارهای اقتصادی مواجه است باید همه دستگاهها کمک کنند تا فعالیتهای اقتصادی و زیرساختی بهویژه معدن که نقش مهمی در اقتصاد خراسانجنوبی دارد پایدار باقی بماند.
منبع: جهان صنعت
