رضا اشرف سمنانی رئیس اتحادیه حفاران غیرنفتی معتقد است حفاری اکتشافی با وجود نیاز به سرمایهگذاری کمتر نسبت به مراحل بعدی، تأثیر تعیینکنندهای بر کاهش خطا، افزایش سرعت و بهرهوری فعالیتهای معدنی دارد.
حفاری اکتشافی بهعنوان یکی از حلقههای ابتدایی زنجیره معدن، نقش مهمی در شناسایی ذخایر و تعیین مسیر سرمایهگذاریهای بعدی دارد؛ با این حال، فعالان این حوزه همچنان با چالشهایی در تأمین تجهیزات، تخصیص ارز، فرآیندهای گمرکی و تعیین محدودههای حفاری مواجهاند.
رضا اشرف سمنانی رئیس اتحادیه حفاران غیرنفتی با تأکید بر نقش حفاری اکتشافی در افزایش بهرهوری و کاهش خطا در فعالیتهای معدنی گفت: پایه سرمایهگذاری در این مرحله نسبت به مراحل بعدی کمتر است، اما تأثیرگذاری آن بر ادامه مسیر بسیار بالاست؛ چراکه از طریق حفاری اکتشافی میتوان پتانسیلهای معدنی را شناسایی، مناطق را دقیقتر بررسی و از اشتباهات پرهزینه در مراحل بعدی جلوگیری کرد.
اشرف سمنانی حفاری اکتشافی را یکی از حلقههای مهم زنجیره معدن دانست و گفت: طی سالهای گذشته اقداماتی برای توسعه حوزه حفاری انجام شده و در چند سال اخیر نیز ساخت تجهیزات حفاری در داخل کشور توسعه پیدا کرده است.
همزمان با افزایش تولید داخلی، سطح فناوری تجهیزات نیز در حال ارتقاست و توان حفاری در عمقهای بیشتر افزایش یافته است.
اشرف سمنانی با تأکید بر اهمیت بخش معدن در اقتصاد کشور ایران را از نظر منابع و ذخایر معدنی، کشوری با ظرفیت بالا توصیف کرد و گفت: بخش معدن میتواند یکی از بسترهای توسعه کشور باشد.
در این میان، شناخت مناطق و شناسایی ذخایر، پایه و اساس مراحل بعدی است و حفاری اکتشافی نیز در همین چارچوب اهمیت پیدا میکند.
او درباره میزان ایجاد ارزشافزوده در زنجیره معدن نیز گفت: ترجیح این است که مواد خام صادر نشوند و به سمت مواد فرآوریشده و تکمیلشده حرکت کنیم.
البته این مسیر باید بر اساس یک برنامه مشخص طی شود و نمیتوان انتظار داشت بدون طراحی متدولوژی مشخص، زنجیره ارزش بهصورت کامل شکل بگیرد.
این فعال اقتصادی افزود: در نهایت از ظرفیتهای معدنی، ثروت ملی ایجاد میشود و بخشهای مختلف اقتصاد، از صنایع فلزی تا حوزههایی مانند مواد معدنی کمیاب، به این منابع نیاز خواهند داشت.
تسهیل سیاستهای ارزی و گمرکی
اشرف سمنانی درباره تأثیر سیاستهای داخلی بر فعالیت حفاران غیرنفتی نیز گفت: اتحادیه در سالهای اخیر با دستگاههای ذیربط جلساتی داشته و با مجلس و دولت نیز گفتوگوهایی انجام شده است تا کمبودها و زمینههایی که امکان تسهیل در آنها وجود دارد، مطرح شود.
او با اشاره به شرایط تحریمی و محدودیتهای خارجی تأکید کرد: بهویژه زمانی که با تحریم مواجه هستیم، باید بهرهوری را تا حد امکان افزایش دهیم؛ یعنی از ظرفیتهایی که در اختیار داریم بیشترین استفاده را ببریم و موانعی را که اطراف این ظرفیتها وجود دارد، شناسایی و برطرف کنیم.
مقررات ارزی و فرآیندهای گمرکی از جمله حوزههایی هستند که با تسهیل آنها میتوان به فعالان این بخش کمک کرد.
هرچه هزینهها کاهش پیدا کند، امکان توسعه سریعتر فراهم میشود.
بنابراین کاهش هزینهها میتواند به توسعه این بخش کمک کند.
ضرورت هماهنگی دستگاهها در زنجیره معدن
اشرف سمنانی بر ضرورت همکاری دستگاههای مختلف تأکید کرد و گفت: دستگاههای مختلف باید با یکدیگر همکاری و گفتوگو کنند، مجموعه دادههای خود را در اختیار یکدیگر قرار دهند و بر مبنای تحلیل این دادهها، خطمشی و برنامه مشخصی ارائه کنند.
هر حوزهای باید استراتژی مشخص خود را داشته باشد و برنامهریزی در چارچوب همان استراتژی انجام شود.
او معدن را یک زنجیره بههمپیوسته معرفی کرد که اکتشاف، حفاری اکتشافی و مراحل بعدی را دربر میگیرد و به یکدیگر وابستهاند و اگر همکاری میان مجموعههای مختلف وجود داشته باشد، همه بخشها منتفع خواهند شد؛ محصول ارزانتر تولید میشود، دسترسی به آن افزایش مییابد و توان ساخت و تولید داخلی نیز بالا میرود.
توسعه تولید داخل تجهیزات حفاری
رئیس اتحادیه حفاران غیرنفتی درباره وضعیت تأمین تجهیزات مورد نیاز این بخش گفت: در حال حاضر هم تجهیزات وارداتی در کشور وجود دارد و هم بخشی از تجهیزات مورد نیاز در داخل تولید میشود.
امروز ظرفیت ساخت تجهیزات داخلی و توان حفاری در عمقهای بیشتر به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
با این حال، با توجه به نیازهای موجود، همچنان برای تأمین برخی ماشینآلات، قطعات و تجهیزات به واردات نیاز داریم و کمبود سرمایه، مواد اولیه و برخی اقلام مورد نیاز از جمله چالشهای این بخش است.
اشرف سمنانی تأکید کرد: برای توسعه فعالیتهای حفاری، دستگاهها و سازمانهای مرتبط نیز باید نقش خود را ایفا کنند و ایجاد تسهیلات گمرکی و تسهیل تخصیص ارز برای ماشینآلات و قطعاتی که همچنان نیازمند
واردات هستند، میتواند به افزایش سرعت فعالیتها کمک کند.
سرعت حفاری، سرعت کل زنجیره معدن را افزایش میدهد.
ممنوعیت واردات راهکار توسعه تولید داخل نیست
رئیس اتحادیه حفاران غیرنفتی درباره سیاست ممنوعیت واردات نیز گفت: در مقطعی تصور میشد با ممنوع کردن واردات میتوان تولید داخلی را تقویت کرد، اما اگر واردات بهطور کامل متوقف شود، تولیدکنندگان داخلی نیز به دلیل محدود بودن ظرفیتها نمیتوانند پاسخگوی نیاز بازار باشند.
اشرف سمنانی در پایان تأکید کرد: تجربه بخشهای مختلف نشان داده است که پیگیری مستمر سیاستها و هماهنگی میان دستگاههای مرتبط میتواند به توسعه ظرفیتهای داخلی کمک کند.
اگر این موضوعات از طریق نشستهای مشترک با دستگاههای مرتبط دنبال شود، بخش قابل توجهی از مسائل و موانع موجود قابل حل خواهد بود.
منبع: معدن ۲۴
